Swahili and the Holy Mass: A Guide for the Faithful (Kiswahili na Misa Takatifu: Mwongozo kwa Waumini)

In this time of spreading God’s Word, many faithfuls in Uganda and across Africa desire to receive the Holy Mass in a language that is growing fast and native. After years when African languages were seldom used in worship, this guide helps believers follow the Mass in Kiswahili — learning the prayers, vocabulary and flow so that every Word of God is meaningful and every prayer touches the heart. Celebrate, understand and grow in faith through Kiswahili!

MSAMIATI WA MISA TAKATIFU (Kiswahili Vocabulary of the Holy Mass)

A. WATU WAKUU KATIKA MISAEnglish Meaning
PapaPope
Askofu MkuuArchbishop
AskofuBishop
Padri MkuuMonsignor / Senior Priest
PadriPriest
Shemasi MkuuSenior Deacon
ShemasiDeacon
MkatolikiCatholic faithful / Laity
WauminiCongregation / Faithful
Katibu wa kanisaChurch Secretary
Kaimu AskofuAuxiliary Bishop
WasomajiLectors / Readers
WaimbajiChoir members
Watumishi wa AltareAltar servers
Mcheza kinandaOrganist / Pianist
Mkusanyaji wa sadakaUsher / Collection assistant
Mfawidhi wa ibada / MCMaster of Ceremonies
Mchungaji wa vijanaYouth Minister
Mkristo wa huduma ya jamiiLay Minister / Community service volunteer
B. SEHEMU ZA KANISAEnglish Meaning
AltareAltar
MadhabahuSanctuary
Kanisa kuuMain Church / Cathedral
Benchi la wauminiPew
MimbariPulpit / Lectern
SakristiaSacristy
Kiti cha padriPriest’s chair
Mlangoni mwa kanisaChurch entrance
Kikombe cha KomunyoCommunion chalice
PateniPaten (small plate for host)
C. MAVAZI NA VITU VITUMIKAVYOEnglish Meaning
Vazi la padri / kanzuPriest’s robe / cassock
Kanzu ya ndaniAlb
Mshipi wa kitambaa (Cincture)Rope belt
Vazi la juu (Chasuble)Outer vestment
StolaStole
MsalabaCross / Crucifix
Kikombe cha sadakaOffering bowl
Kikombe cha EkaristiChalice for Eucharist wine
Bakuli la hostiaBowl for communion bread
Kitambaa cha altareAltar cloth
MvinyoWine
Maji ya matakatifuHoly water
UvumbaIncense
Taa za madhabahuAltar candles
D. NYAKATI ZA MISAEnglish Meaning
Kuingia kwa padriEntrance procession
Sala ya tobaPenitential prayer
Sala ya utukufuGloria
Somo la kwanza / la piliFirst / Second reading
Wimbo wa injiliGospel acclamation
InjiliGospel
MahubiriHomily / Sermon
Kukiri imaniThe Creed
Maombi ya wauminiPrayers of the faithful
Kutoa sadakaOffertory
Sala ya EkaristiEucharistic prayer
Sala ya BwanaThe Lord’s Prayer
AmaniSign of peace
Komunyo takatifuHoly Communion
Sala baada ya KomunyoPrayer after Communion
Baraka ya mwishoFinal blessing
Kutolewa kwa amaniDismissal
E. MAOMBI NA KAULI ZA KAWAIDAEnglish Meaning
Bwana awe nanyiThe Lord be with you
Na nawe pia, ee padriAnd with your spirit
Bwana utuhurumieLord have mercy
Kristo utuhurumieChrist have mercy
Tumshukuru MunguThanks be to God
Sifa kwako, ee KristoPraise to you, O Christ
Utukufu kwa Mungu juu mbinguniGlory to God in the highest
Baba yetu uliye mbinguniOur Father who art in heaven
Amani iwe nawePeace be with you
Nawe piaAnd with you
AminaAmen
AleluyaHallelujah
KwaheriGoodbye / Farewell
Misa imekwisha, nendeni kwa amaniThe Mass is ended, go in peace
F. NYINGINE ZINAZOHUSIANA NA IBADAEnglish Meaning
EkaristiEucharist
Sadaka ya shukraniThanksgiving offering
Maandiko matakatifuHoly Scriptures
BibliaBible
Mwanga wa KristoLight of Christ
UbatizoBaptism
KipaimaraConfirmation
Ndoa takatifuHoly Matrimony
Ibada ya mazishiFuneral service
NeemaGrace
RehemaMercy
MsamahaForgiveness
SalaPrayer
WokovuSalvation
ImaniFaith
UpendoLove

✝️ MPANGILIO WA MISA (The Order of Mass)

1. Wimbo wa Mwanzo (Opening Hymn)

Waumini wanaimba wimbo wa kumkaribisha Mungu, mfano:
🎵 “Karibu Roho Mtakatifu” au “Tumsifu Bwana Milele.”

2. Salamu ya Mwanzo (Greeting)

Padri: Kwa jina la Baba, na la Mwana, na la Roho Mtakatifu.
Waumini: Amina.

Padri: Neema ya Bwana wetu Yesu Kristo, upendo wa Mungu Baba, na ushirika wa Roho Mtakatifu viwe nanyi daima.
(The grace of our Lord Jesus Christ, the love of God, and the communion of the Holy Spirit be with you all.)
Waumini: Na pia nawe. (And with your spirit.)

3. Sala ya Toba (Penitential Prayer)

Padri: Ndugu zangu, tumwombe Mungu atusamehe dhambi zetu ili tuwe safi kuadhimisha mafumbo matakatifu.
Waumini:
Nakiri mbele ya Mungu Mwenyezi,
na mbele zenu ndugu zangu,
kwamba nimetenda dhambi sana
kwa mawazo, kwa maneno, kwa matendo,
na kwa kuacha kutenda mema.
Kwa hiyo naomba Bikira Maria daima,
malaika na watakatifu wote,
na ninyi ndugu zangu,
mniombee kwa Mungu Bwana wetu.

Padri: Mungu Mwenyezi na atuhurumie, atusamehe dhambi zetu na kutupeleka uzimani wa milele.
Waumini: Amina.

4. Wimbo wa Utukufu (Gloria)

Waumini wote:
Utukufu kwa Mungu juu mbinguni,
Na amani duniani kwa watu wenye mapenzi mema.
Tunakusifu, tunakubariki, tunakuabudu,
Tunakutukuza, tunakushukuru kwa utukufu wako mkuu,
Ee Bwana Mungu, Mfalme wa Mbinguni,
Mungu Baba Mwenyezi.
Ee Bwana Yesu Kristo, Mwana wa pekee wa Mungu,
Ee Mwanakondoo wa Mungu,
Uliyemwondoa dhambi za dunia,
Utuhurumie sisi;
Uliyemwondoa dhambi za dunia,
Upokee maombi yetu;
Uliyeketi kuume kwa Baba,
Utuhurumie sisi.
Kwa maana wewe peke yako ni Mtakatifu,
Wewe peke yako ni Bwana,
Wewe peke yako ni Aliye Juu,
Yesu Kristo, pamoja na Roho Mtakatifu,
Katika utukufu wa Mungu Baba.
Amina.

5. Sala ya kutangulia (Opening Prayer)

(This prayer changes according to the liturgical day. Example below for Sunday Mass.)

Padri: Tuombe.
Ee Mungu Mwenyezi, umetukusanya leo kuabudu jina lako takatifu. Tunakuomba utuongoze kwa Roho wako, ili yote tunayoyafanya yawe kwa utukufu wako. Kupitia Bwana wetu Yesu Kristo, Mwanao, aishiye na kutawala pamoja nawe katika umoja wa Roho Mtakatifu, Mungu milele na milele.
Waumini: Amina.

6. Liturujia ya Neno (Liturgy of the Word)

Somo la Kwanza:
(From the Old Testament)
Msomaji: Neno la Bwana.
Waumini: Tumshukuru Mungu.

Zaburi:
Waumini hujibu kwa wimbo kama:
“Bwana ni Mchungaji wangu, sina upungufu wowote.”

Somo la Pili:
(From the New Testament Letters)
Msomaji: Neno la Bwana.
Waumini: Tumshukuru Mungu.

Wimbo wa Shangilio:
Waumini: Aleluya, Aleluya!
Padri: Bwana awe nanyi.
Waumini: Na pia nawe.
Padri: Injili takatifu ya Bwana wetu Yesu Kristo kwa mujibu wa…
Waumini: Utukufu kwako ee Bwana.

(After reading the Gospel)
Padri: Neno la Bwana.
Waumini: Sifa kwako ee Kristo.

7. Mahubiri (Homily/Sermon)

Padri anaeleza ujumbe wa Neno la Mungu kwa maisha ya kila siku.

8. Imani ya Mitume (The Creed)

Waumini wote:
Ninamwamini Mungu Baba Mwenyezi,
Muumba wa mbingu na nchi,
Na Yesu Kristo, Mwana wake wa pekee Bwana wetu,
Aliyetungwa kwa uwezo wa Roho Mtakatifu,
Kuzaliwa na Bikira Maria,
Kuteswa chini ya Pontio Pilato,
Kusulubiwa, kufa na kuzikwa,
Kushuka kuzimu,
Siku ya tatu akafufuka kutoka kwa wafu,
Kupaa mbinguni,
Ameketi kuume kwa Mungu Baba Mwenyezi,
Na atakuja tena kuwahukumu wazima na wafu.
Ninamwamini Roho Mtakatifu,
Kanisa Takatifu Katoliki,
Ushirika wa Watakatifu,
Msamaha wa dhambi,
Kufufuka kwa mwili,
Na uzima wa milele.
Amina.

9. Maombi ya Waamini (Prayers of the Faithful)

Kiongozi: Tumwombe Bwana kwa mahitaji yetu mbalimbali.

  1. Kwa Kanisa, ili liwe taa na chumvi ya dunia. Tuwombe kwa Bwana.
    Waumini: Bwana utusikie.
  2. Kwa viongozi wa dunia, ili walete amani na haki. Tuwombe kwa Bwana.
    Waumini: Bwana utusikie.
  3. Kwa wagonjwa, maskini, na wanyonge. Tuwombe kwa Bwana.
    Waumini: Bwana utusikie.
  4. Kwa marehemu wote, wapumzike kwa amani ya milele. Tuwombe kwa Bwana.
    Waumini: Bwana utusikie.

Padri: Ee Mungu Baba wa rehema, yasikilize maombi ya watoto wako, tuyakayo mbele zako kwa imani. Kupitia Kristo Bwana wetu.
Waumini: Amina.

10. Liturujia ya Ekaristi (Eucharistic Liturgy)

a) Maandalizi ya Sadaka (Preparation of the Gifts)

Padri: Tubarikiwe wewe Mungu wa milele, kwa kuwa kupitia rehema zako tumepokea mkate huu tunaokutolea, ambao ni matokeo ya ardhi na kazi ya mikono ya binadamu, utakuwa kwetu chakula cha uzima wa milele.
Waumini: Amina.

b) Sala Kuu ya Ekaristi (Eucharistic Prayer)

Padri: Bwana awe nanyi.
Waumini: Na pia nawe.
Padri: Tuinue mioyo yetu.
Waumini: Tumeiinua kwa Bwana.
Padri: Tumshukuru Bwana Mungu wetu.
Waumini: Ni haki na ni wajibu wetu.

Padri:
Kweli ni haki na wajibu wetu kukushukuru, Baba Mtakatifu, Mungu Mwenyezi, kupitia Yesu Kristo Bwana wetu…

Waumini wote:
Mtakatifu, Mtakatifu, Mtakatifu,
Bwana Mungu wa majeshi,
Mbingu na nchi zimejaa utukufu wako,
Hosana juu mbinguni,
Amebarikiwa ajaye kwa jina la Bwana,
Hosana juu mbinguni.

11. Sala ya Baba Yetu (The Lord’s Prayer)

(All pray together)
Waumini:
Baba yetu uliye mbinguni,
Jina lako litukuzwe,
Ufalme wako uje,
Mapenzi yako yatimizwe duniani kama mbinguni,
Utupe leo riziki yetu ya kila siku,
Utusamehe makosa yetu,
Kama nasi tunavyowasamehe waliotukosea,
Usitutie majaribuni,
Lakini utuokoe na yule mwovu.
Amina.

12. Sala ya Amani (Prayer of Peace)

Padri: Bwana Yesu Kristo, ulisema kwa mitume wako:
“Amani nawaachia, amani yangu nawapa.”
Usitazame dhambi zetu, bali imani ya Kanisa lako; ukapate kulipa amani na umoja kama ulivyopenda.
Waumini: Amina.
Padri: Amani ya Bwana iwe nanyi daima.
Waumini: Na pia nawe.
Padri: Peaneni ishara ya amani.
(Waumini wanapeana mikono ya amani.)

13. Kuvunja Mkate na Komunyo (Breaking of Bread and Communion)

Waumini:
Mwanakondoo wa Mungu, uliyemwondoa dhambi za dunia,
Utuhurumie sisi. (×2)
Utujalie amani.

Padri: Huyu ndiye Mwanakondoo wa Mungu, aondoaye dhambi za dunia. Heri walioalikwa kwenye karamu ya Mwanakondoo.
Waumini: Bwana sistahili unije kwangu, lakini sema neno tu, nami nitapona.

Padri: Mwili wa Kristo.
Muumini: Amina.

14. Sala ya Baada ya Komunyo (Post-Communion Prayer)

(Varies daily, example below)
Padri: Tuombe.
Ee Bwana, tunakushukuru kwa zawadi ya Mwili na Damu ya Mwanao. Tusaidie tuishi kwa upendo na umoja, tukiakisi upendo wako duniani.
Kupitia Kristo Bwana wetu.
Waumini: Amina.

15. Matangazo na Wimbo wa Shukrani (Announcements & Thanksgiving Hymn)

Mambo ya parokia hutangazwa, kisha wimbo wa shukrani huimbwa.
🎵 “Tukushukuru Bwana” au “Asante Yesu.”

16. Baraka ya Mwisho (Final Blessing)

Padri: Bwana awe nanyi.
Waumini: Na pia nawe.
Padri: Mungu Mwenyezi awabariki: Baba, Mwana, na Roho Mtakatifu.
Waumini: Amina.

17. Kutumwa (Dismissal)

Padri: Nendeni kwa amani, Misa imekwisha.
Waumini: Tumshukuru Mungu.

Wimbo wa Mwisho (Recessional Hymn):
🎵 “Twende Tukiimba” au “Ninafuraha Moyoni.”

Leave a comment